عبور تهران از نوسازی پلاک‌محور با اجرای طرح «محلات الگو»

مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران از تدوین برنامه‌ای برای بازآفرینی محله‌ای پایتخت خبر داد و گفت: این سازمان با تعریف ۱۸۸ پروژه و محدوده مداخله بلوک‌محور، ۲۲ محله الگو و ۲۵ پروژه تأمین مسکن، به دنبال تغییر رویکرد نوسازی از تمرکز بر پلاک‌های منفرد به بازآفرینی یکپارچه محلات است.

علی‌اصغر کمالی‌زاده اظهار کرد: در قالب برنامه «محلات الگو»، سازمان نوسازی در مناطق مختلف تهران حضور یافته و طرح‌های مربوط به محلات منتخب را در اختیار شهرداری‌های مناطق قرار می‌دهد تا ظرفیت‌ها، مسائل و اولویت‌های هر محدوده بررسی و زمینه اجرای طرح‌ها فراهم شود.

او افزود: هدف این برنامه صرفاً تهیه طرح‌های شهری نیست، بلکه برای هر محله متناسب با شرایط موجود، الگوی مشخصی برای مداخله در نظر گرفته می‌شود. در این فرآیند، مراحل مختلف بازآفرینی از شناسایی مسائل و تهیه طرح گرفته تا تأمین زمین، توافق با مالکان و دستگاه‌های صاحب زمین، تأمین مسکن و سرانه‌های خدماتی، رفع مشکلات حقوقی و ثبتی، تأمین منابع مالی و اجرای پروژه در یک چارچوب واحد دنبال می‌شود.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران، «محلات الگو» را یکی از محورهای اصلی تحول در نوسازی بافت‌های فرسوده دانست و گفت: سازمان نوسازی در این مدل، علاوه بر فعالیت‌های فنی و مطالعاتی، نقش راهبری و تسهیلگری دارد و تلاش می‌کند ظرفیت‌های مناطق را برای تبدیل طرح‌های مطالعاتی به پروژه‌های اجرایی به کار بگیرد.

کمالی‌زاده درباره نمونه‌های این طرح گفت: در بازآفرینی شمیران‌نو در منطقه ۴، استفاده از ظرفیت اراضی اتوبوسرانی و بخشی از اراضی پادگان کوهک، تأمین مسکن معوض، آزادسازی تدریجی اراضی و ایجاد خدمات پشتیبان سکونت در کنار نوسازی بافت ریزدانه پیش‌بینی شده است. به گفته او، این طرح نمونه‌ای از استفاده از زمین‌های بزرگ‌مقیاس به عنوان محرک بازآفرینی یک محله است.

او ادامه داد: در منطقه ۱۹، طرح بازآفرینی محدوده کوره‌های آجرپزی با هدف ایجاد خدمات، توسعه مسکن قابل استطاعت و بهبود کیفیت زندگی ساکنان دنبال می‌شود. در منطقه ۲۰ نیز طرح اراضی باغ قوام با ظرفیت احداث حدود ۴۰۰ واحد مسکونی، از نمونه‌های استفاده از ظرفیت اراضی شهری برای تأمین مسکن و خدمات مورد نیاز سکونت به شمار می‌رود.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران همچنین حل مشکلات مالکیتی و ثبتی را از پیش‌شرط‌های اجرای طرح‌های بازآفرینی عنوان کرد و گفت: نبود اسناد رسمی مالکیت و رواج اسناد قولنامه‌ای در بافت‌های فرسوده، یکی از موانع مهم در مسیر نوسازی این محدوده‌هاست.

به گزارش پایگاه خبری تیتر شما، سازمان نوسازی شهرداری تهران با فعال‌سازی ماده ۹ قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری، که پس از حدود ۱۵ سال از تصویب آن به تازگی اجرایی شده است، با همکاری اداره کل ثبت اسناد و املاک، دستگاه قضایی و اداره کل راه و شهرسازی، روند صدور اسناد رسمی برای املاک فاقد سند، بلاصاحب و مجهول‌المالک واقع در بافت‌های فرسوده را دنبال می‌کند.

اجرای این ظرفیت قانونی می‌تواند با برطرف کردن یکی از موانع مالکیتی، زمینه استفاده مالکان از مشوق‌های نوسازی و ورود این املاک به فرآیند نوسازی را فراهم کند.

کمالی‌زاده همچنین دفاتر توسعه محلی را از بخش‌های مؤثر در پیشبرد این برنامه دانست و گفت: در کنار اقدامات فنی و حقوقی، ارتباط با مالکان، تسهیل تجمیع پلاک‌ها، اطلاع‌رسانی و پیگیری مسائل قطعات هدف نیز دنبال می‌شود تا فرآیند نوسازی از مرحله مطالعه و طراحی عبور کرده و به اجرای پروژه برسد.

او با تأکید بر تفاوت شرایط محلات مختلف تهران خاطرنشان کرد: الگوی مداخله در تمام محلات یکسان نیست؛ در برخی محدوده‌ها تأمین زمین و مسکن نقش اصلی در نوسازی دارد، در بعضی محلات رفع مشکلات مالکیتی و ثبتی در اولویت است و در مناطقی مانند کن، اوین و درکه نیز حفاظت از باغات، هویت محله، ارزش‌های طبیعی و ظرفیت‌های گردشگری همزمان با نوسازی مورد توجه قرار می‌گیرد.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران در پایان تأکید کرد: محلات الگو نباید صرفاً در حد یک طرح باقی بمانند و هدف اصلی، ایجاد مسیر اجرایی با استفاده همزمان از ظرفیت زمین، مسکن، خدمات، منابع مالی، اصلاح ضوابط، رفع مشکلات مالکیتی و مشارکت دستگاه‌ها و مالکان است تا این محلات به نمونه‌های واقعی بازآفرینی شهری در تهران تبدیل شوند.