رشد جمعیت سالمند؛ ۲۳.۵ میلیون ایرانی درگیر پیامدهای سالمندی هستند
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به سالمند بودن حدود ۱۳ درصد جمعیت ایران گفت: سرعت رشد جمعیت سالمند بیش از چهار برابر رشد عمومی کشور است و اگر برای این روند برنامه‌ریزی نشود، سالمندی می‌تواند به یک بحران اجتماعی تبدیل شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: حدود ۱۳ درصد جمعیت ایران سالمند هستند که این میزان نزدیک به ۱۱ میلیون نفر را شامل می‌شود و با در نظر گرفتن جمعیت غیرسالمندی که به دلیل شرایط سالمندان با مسائل و پیامدهای این دوره درگیر هستند، حدود ۲۳.۵ میلیون نفر از جمعیت کشور به نوعی با موضوع سالمندی ارتباط دارند.
سیدجواد حسینی روز چهارشنبه در نشست خبری به مناسبت گرامیداشت روزهای جهانی ناشنوایان و سالمندان افزود: نرخ درگیری جمعیت با مسائل سالمندی در ایران حدود ۱۸ درصد است؛ به این معنا که به ازای هر ۱۰۰ سالمند، ۱۸۰ نفر غیرسالمند نیز به شکل‌های مختلف با مسائل این دوره مواجه هستند.
به گزارش پایگاه خبری تیتر شما، حسینی با اشاره به ابعاد اجتماعی و اقتصادی سالمندی اظهار کرد: نگرانی درباره سلامت و ایمنی سالمندان، احتمال آسیب‌دیدگی، زمین‌خوردن و شکستگی لگن و همچنین افزایش هزینه‌های زندگی و درمان، بخشی از مسائلی است که جمعیت غیرسالمند را نیز درگیر می‌کند.
او با اشاره به وضعیت سالمندی در کشورهای مختلف ادامه داد: در ژاپن که حدود ۲۸ درصد جمعیت آن سالمند هستند، نرخ درگیری جمعیت غیرسالمند با مسائل سالمندی حدود ۱۲ درصد است، در حالی که در ایران با سالمند بودن حدود ۱۳ درصد جمعیت، این نرخ به حدود ۱۸ درصد می‌رسد.
ایران هنوز وارد بحران جمعیت‌شناختی سالمندی نشده است
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: ایران از نظر جمعیت‌شناختی هنوز با بحران سالمندی مواجه نیست، اما به دلیل سرعت بالای رشد جمعیت سالمند، کشور در مسیر ورود به سالمندی شدید قرار دارد و در صورت نبود برنامه‌ریزی مناسب، با بحران اجتماعی در این حوزه روبه‌رو خواهد شد.
حسینی افزود: جامعه‌ای که ۷ تا ۱۴ درصد جمعیت آن را سالمندان تشکیل دهند، در حال ورود به مرحله سالمندی محسوب می‌شود و با عبور این سهم از ۲۷ درصد، جامعه وارد مرحله سالمندی شدید خواهد شد.
او با اشاره به سرعت رشد جمعیت سالمند گفت: رشد عمومی جمعیت کشور حدود ۱.۲۴ درصد است، در حالی که رشد جمعیت سالمند به ۴.۸ درصد می‌رسد؛ بنابراین سرعت رشد جمعیت سالمند بیش از چهار برابر رشد عمومی جمعیت است.
حسینی ادامه داد: بر اساس برآوردها، در فاصله سال‌های ۱۴۲۰ تا ۱۴۲۲ تعداد سالمندان کشور از تعداد جوانان و نوجوانان بیشتر خواهد شد و همین مسئله ضرورت برنامه‌ریزی برای پیامدهای اجتماعی سالمندی را افزایش می‌دهد.
او گفت: ایران در شمار پنج کشور جهان قرار دارد که با سرعت بالایی به سمت سالمندی و سالمندی شدید حرکت می‌کنند و باید به جای نگاه صرفاً مخاطره‌آمیز به سالمندی، برای تحقق سالمندی سالم و فعال برنامه‌ریزی شود.
۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به چندلایه بودن مسائل سالمندان اظهار کرد: حدود ۵۱ هزار زن سالمند تنها در کشور وجود دارند که طرح توانمندسازی آنها در حال پیگیری است.
حسینی همچنین گفت: حدود ۶۰ درصد سالمندان مستمری دریافت نمی‌کنند؛ یعنی از هر ۱۰ سالمند حدود ۶ نفر فاقد مستمری هستند و جمعیت قابل توجهی از سالمندان خارج از پوشش سازمان بهزیستی، کمیته امداد، سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی قرار دارند.
او با اشاره به وضعیت درآمدی سالمندان افزود: میانگین دهک درآمدی سالمندان ۶۰ تا ۷۰ ساله حدود ۵.۷۶ است، در حالی که این رقم برای سالمندان بالای ۷۰ سال به حدود ۴.۵۲ می‌رسد.
حسینی همچنین اعلام کرد که بر اساس داده‌های ۳۰ استان، پس از ۷۰ سالگی شاخص درآمد سالمندان ۷۰ درصد و شاخص دارایی آنها ۴۵ درصد کاهش می‌یابد.
۲۶۰ هزار سالمند دارای معلولیت
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: حدود ۲۶۰ هزار نفر از سالمندان کشور دارای معلولیت هستند و سالمندان حدود ۲۲ درصد افراد دارای معلولیت را تشکیل می‌دهند.
او افزود: حدود ۷۷ هزار زن سالمند سرپرست خانوار نیز در کشور وجود دارند و در کنار افزایش جمعیت سالمندان، پدیده سالمندان تنها و سالمندان بی‌هویت نیز در حال افزایش است.
حسینی با اشاره به وضعیت حمایتی سالمندان گفت: ۱۱ میلیون نفر در کشور سالمند و ۱۱ میلیون نفر دارای معلولیت هستند، ۹ درصد آنها از بیماری خاص رنج می‌برند و ۵۰ درصد مستمری‌بگیران سالمند بهزیستی، معلولان شدید و خیلی شدید هستند.
ایجاد ۱۳ هزار فرصت شغلی برای سالمندان
حسینی یکی از رویکردهای مورد نیاز در حوزه سالمندی را توجه به ظرفیت‌های این دوره عنوان کرد و گفت: ایجاد نظام رسمی مراقبت از سالمندان، توسعه اشتغال و شکل‌گیری مشاغل مرتبط با سالمندی از جمله برنامه‌های مورد توجه است.
او افزود: سال گذشته حدود ۱۳ هزار فرصت شغلی برای سالمندان ایجاد شد و تلاش می‌شود این ظرفیت برای گروه سنی بالای ۶۰ تا ۶۵ سال گسترش پیدا کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از تدوین «نقشه جامع اقتصاد سالمندی» در ۱۴ حوزه فعالیت خبر داد و گفت: این برنامه با همکاری متخصصان حوزه سالمندی و با هدف استفاده از ظرفیت سالمندان در چارچوب اقتصاد نقره‌ای تهیه شده است.
او ادامه داد: در حوزه روان‌شناسی سالمندی نیز ۱۰ گونه خدمت طراحی و صدور مجوزهای مربوط به ارائه این خدمات آغاز شده است.
راه‌اندازی ۲۷۵۰ مرکز سلام محله
حسینی از اجرای برنامه‌های اجتماع‌محور برای ارتقای کیفیت زندگی سالمندان خبر داد و گفت: حدود ۲۷۵۰ مرکز سلام محله راه‌اندازی شده که در ۴۰۰ مورد از آنها مراکز مهر و گفت‌وگوی سالمندان فعالیت می‌کنند.
او افزود: در این مراکز آموزش‌هایی درباره تغذیه، ورزش سالمندی، خواب و ارتقای کیفیت زندگی ارائه می‌شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از توسعه پوشش بیمه‌ای زنان سالمند سرپرست خانوار خبر داد و گفت: این زنان در مناطق روستایی، شهری و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت تحت پوشش بیمه اجتماعی رایگان قرار می‌گیرند و امسال حدود ۲ هزار نفر از این زنان وارد چرخه بیمه شده‌اند.
تدوین لایحه حمایت از سالمندان
حسینی با تأکید بر ضرورت مناسب‌سازی محیط برای سالمندان و افراد دارای معلولیت گفت: محیط‌های شهری و اجتماعی باید به گونه‌ای مناسب‌سازی شوند که سالمندی به محدودیت و انزوای اجتماعی منجر نشود و دسترس‌پذیری یکی از مؤلفه‌های اصلی این رویکرد است.
او از تدوین لایحه قانونی حمایت از سالمندان خبر داد و افزود: با توجه به خلأهای موجود در قوانین حمایتی، این لایحه تهیه شده و قرار است در مسیر تصویب قرار گیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین گفت: پیمایش ملی سالمندان انجام شده و طی کمتر از یک سال، ۲۰ بسته سیاستی برای دستگاه‌های مختلف تهیه و ارسال شده است. این بسته‌ها حوزه‌هایی مانند آموزش و ارتقای زندگی سالم، مراقبت‌های مستمر، اشتغال، تأمین مالی و حمایت از زنان سرپرست خانوار را دربرمی‌گیرد.
خدمات حمایتی به بیش از ۱۵۰ هزار سالمند
حسینی درباره خدمات سازمان بهزیستی به سالمندان اظهار کرد: در حوزه تأمین سرپناه مناسب، ۳۷۷۷ مورد در دست اقدام است. همچنین برای حدود ۳۳ هزار سالمند لوازم بهداشتی، برای ۹ هزار سالمند کمک‌هزینه معیشتی و برای ۱۰۶ هزار سالمند حق پرستاری و مددکاری تأمین شده است.
او ادامه داد: خرید خدمات توانبخشی برای حدود ۱۶ هزار سالمند و تأمین اندام‌های مصنوعی برای حدود ۵ هزار سالمند نیز در دستور کار قرار دارد.
حسینی گفت: ۳۹۱ مرکز اورژانس اجتماعی به صورت شبانه‌روزی به مردم و از جمله سالمندان خدمات ارائه می‌کنند.
۱۵ میلیارد تومان برای مترجمان زبان اشاره
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حمایت از افراد دارای معلولیت گفت: لایحه به رسمیت شناختن زبان اشاره ایرانی در نخستین جلسات هیأت دولت به تصویب خواهد رسید.
او افزود: سال گذشته حدود ۳ هزار فرصت شغلی برای افراد دارای معلولیت با استفاده از تسهیلات و حمایت‌های سازمان بهزیستی ایجاد شد.
حسینی همچنین از اختصاص ردیف بودجه‌ای مستقل برای مترجمان زبان اشاره خبر داد و گفت: برای نخستین بار در قانون بودجه امسال، ۱۵ میلیارد تومان به این موضوع اختصاص یافته است.
او ادامه داد: تعداد مترجمان زبان اشاره از حدود ۴۰۰ نفر در سال گذشته به نزدیک ۸۰۰ نفر در سال جاری رسیده است.
۲۴۳ هزار دانش‌آموز و ۱۹ هزار دانشجو تحت حمایت بهزیستی
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: ۲۴۳ هزار دانش‌آموز و ۱۹ هزار دانشجو تحت حمایت این سازمان قرار دارند.
حسینی افزود: شهریه دانشجویان تحت پوشش به طور کامل پرداخت می‌شود و برای دانش‌آموزان نیز کمک‌هزینه و طرح‌های حمایتی ویژه در نظر گرفته شده است.
او با تأکید بر نقش مناسب‌سازی در پیشگیری از تبدیل محدودیت‌های فردی به معلولیت اظهار کرد: خانه، کارخانه، اداره و ساختمان باید برای پاسخگویی به نیازهای افراد مناسب باشند و نظام دسترسی و مناسب‌سازی باید موانع محیطی را برطرف کند.
حسینی همچنین از شناسایی و آماده‌سازی حدود ۵۰۰ مرکز اقامتی برای مناسب‌سازی افراد دارای ناشنوایی و نابینایی خبر داد.
فعالیت ۱۱۳ مرکز توانبخشی در منزل
رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره توسعه خدمات مراقبتی و توانبخشی گفت: خانه‌های حمایتی در قالب نظام خانواده از افراد تحت پوشش حمایت می‌کنند و ۱۱۳ مرکز خدمات توانبخشی در منزل نیز فعال هستند.
او افزود: حق پرستاری حدود ۸۰ درصد افزایش یافته و تعداد مراکز «مهر» در کشور به ۸۴۰ مرکز رسیده است. توسعه این مراکز برای ارائه خدمات اجتماعی و حمایتی به سالمندان ادامه خواهد داشت.
